Indicatoren:

-De mate waarin/de wijze waarop de ICverpleegkundige:
-aanwijzingen/feedback geeft
-nieuwe medewerkers, cursisten en stagiaires instrueert en begeleidt
-voldoende voorwaarden schept opdat cursisten en stagiaires hun leerdoelen kunnen behalen
-zorgt dat nieuwe medewerkers aan het eind van de inwerkperiode zelfstandig kunnen functioneren
-verschil in visies/ meningen en belangen bespreekbaar kan maken o.a. in evaluatie gesprekken

3. KRITIEKE SITUATIES

Geduldige ICverpleegkundige bij onrustige patiënt

Bij een ernstig angstige en onrustige patiënt, blijft de ICverpleegkundige rustig en reikt de patiënt een situatie aan waarbinnen deze zich weer kan oriënteren op de werkelijkheid en zijn angst en onrust afneemt. De patiënt is angstig na een grote ingreep of levensbedreigende situatie. Hij heeft veel aandacht nodig en vraagt vaak het zelfde. Waar mogelijk geeft de ICverpleegkundige de aandacht, beantwoord de vragen en probeert de patiënt op anderegedachten te brengen door b.v. in te gaan op zijn privé situatie of het betrekken van familie of naasten.

Effect: De onrust van de patiënt neemt niet toe.

Positieve instelling bij acuut ernstig personeelstekort

Door ziekmeldingen ontstaat er een ernstig tekort aan verpleegkundig personeel. De eenheid is volledig bezet, het werk moet worden gedaan. De ICverpleegkundige stelt zich positief en constructief op, stelt prioriteiten in overleg met collega's en zorgt er voor dat de essentiële zorg niet in gevaar komt.

Effect: De sfeer blijft ondanks de te hoge werkdruk goed, collega's worden niet in hun functioneren belemmerd en gestimuleerd in flexibel gedrag.

Nemen van maatregelen om een mogelijk beddenprobleem in goede banen te leiden

De afdeling ligt vol. Als ICverpleegkundige op een ICeenheid houd je rekening met de mogelijkheid van een acute opname. Voordat dit zich voordoet overleg je met de arts en collega's hoe dit probleem, als het zich voordoet, het beste kan worden opgelost. Doordat je samen met de collega's naar de best mogelijke oplossing zoekt, ontstaat een draagvlak voor het moment waarop er werkelijk een opname komt. Dit voorkomt discussie op een toch al hectisch moment. Indien een patiënt in het voorkomende geval moet worden overgeplaatst, kun je hiervan de patiënt en zijn familie vooraf op de hoogte stellen.

Effect: Bij een acute opname is een ieder op de hoogte wat er moet gebeuren. Er vindt geen discussie plaats of iets wel of niet kan. De te verplaatsen patiënt en zijn familie zijn vooraf geïnformeerd. Alle noodzakelijke aandacht kan worden besteed aan de opname.

Goede verpleegkundige begeleiding van familie bij orgaandonatie

Patiënt is hersendood. Familie is akkoord met donatie van organen. Door het niet beschikbaar zijn van O.K. ruimte duurt de procedure veel langer als beloofd. De familie is erg gespannen en vindt het erg lang duren. De ICverpleegkundige probeert zo goed mogelijke begeleiding aan familie te geven. De uiteindelijke orgaanverwijdering duurt ook erg lang. Familie heeft ernstige twijfel over het omgaan met de overledene en hebben hierover een klacht ingediend. De ICverpleegkundige heeft de familie regelmatig in de familiekamer opgezocht, gezorgd voor koffie e.d. en is met de familie in gesprek gebleven en begrip getoond.

Effect: De familie is zeer positief over de verpleegkundige begeleiding.

Goede verpleegkundige planning van het transport van instabiele ICpatiënt.

Een instabiele, beademde patiënt met een tumor moet op transport voor bestraling. De patiënt heeft een grote hoeveelheid aan cardiotonica en andere infusen. De bestraling duurt enige tijd, zodat continuering van de beademing noodzakelijk is. De ICverpleegkundige zorgt voor de noodzakelijke infusen tijdens het transport. Koppelt de rest af. De ICverpleegkundige zorgt voor een beademingsmachine in de bestralingsbunker met een identieke instelling als op de Intensive Care.

Effect: Het transport duurt kort, verloopt het heen en terug voorspoedig en de behandeling kan in de bestralingsbunker snel, efficiënt en veilig plaats vinden. Het totale transport inclusief bestraling duurt daardoor slechts 20 minuten.

Onttrekken aan de verantwoordelijkheid bij een acute verstoring van een vitale functie

Patiënt krijgt, b.v. door een acute bloeding, een ernstige bloeddruk daling, of het signaleren van een ernstige ritmestoornis via de telemetrie bewaking. Direct handelen is vereist. In principe dient de ICverpleegkundige die de patiënt verzorgt of het probleem ontdekt handelend op te treden. De actie van de ICverpleegkundige beperkt zich echter tot het mobiliseren van collega's.

Effect: Er ontstaat tijdverlies. De ICverpleegkundige onttrekt zich aan zijn verantwoordelijkheid en aan een belangrijk onderdeel van zijn functie.

Gebrek aan assertiviteit waardoor een verstoorde samenwerkingsrelatie ontstaat

Bij een ernstig zieke patiënt die tot dan toe optimaal wordt behandeld, wordt in overleg met de familie besloten de behandeling te staken omdat er geen verbetering optreedt en doorgaan als medisch zinloos handelen wordt gezien. Om te voorkomen dat de patiënt, na het stoppen van de beademing, erg benauwd wordt, is in overleg met de familie een continu infuus met medicatie afgesproken zodat de patiënt rustig kan sterven.

Zonder overleg met de ICverpleegkundige voegt de arts een middel aan het infuus toe. De ICverpleegkundige spreek de arts hier niet op aan. De ICverpleegkundige durft zich niet onafhankelijk op te stellen en de arts op de gemaakte afspraak te wijzen.

Effect: De vooraf afgesproken procedure is niet gevolgd. Een verstoord vertrouwen tussen de ICverpleegkundige en de arts. De ICverpleegkundige is erg boos.

4. ONTWIKKELINGEN

Het inschatten van de (bijzondere) omstandigheden die nu of in de nabije toekomst invloed op de functie kunnen gaan uitoefenen, waardoor de functieeisen moeten worden gewijzigd. Hieronder valt ook een indicatie van de situaties/activiteiten die onderdeel van de functie uitmaken (4.1)

4.1. Interne ontwikkelingen
Het werken op een Intensive Care betekent voor de ICverpleegkundige, verantwoordelijkheid voor het zorgproces van opname tot ontslag.

4.2. Externe ontwikkelingen
De toenemende mondigheid van de patiënt en familie en het streven om waar mogelijk tegemoet te komen aan individuele wensen en behoeften van patiënten stellen andere eisen aan de omgang met de patiënten.
De medische, specialistische therapieën nemen toe. Zeer specialistische kennis en vaardigheden zijn hiervoor nodig. Om voldoende expertise te garanderen is het disfunctioneel deze specialistische kennis en vaardigheden bij alle ICverpleegkundigen op een ICeenheid aan te leren. Er zal vakinhoudelijke differentiatie ontstaan.
Toenemende professionalisering van het verpleegkundig beroep vraagt grote aandacht voor eigen deskundigheidsbevordering en noodzaak tot reflectie.
Van de ICverpleegkundige op een ICeenheid wordt een actieve rol verwacht m.b.t. ontwikkelingen die bijdragen tot een duidelijker profilering en toetsing van het verpleegkundig beroep.

5. VERSCHILLEN BINNEN DE FUNCTIE
* de aard en omvang van de organisatorische eenheid
* de aard van de patiëntencategorie

6. COMPETENTIES

De vereiste gedragscriteria en de benodigde kennis en ervaring voor succesvol functioneren

6.1. Gedragscriteria

a. Communicatie

* Mondelinge uitdrukkingsvaardigheid

* formuleert helder en duidelijk
* spreekt in begrijpelijke taal
* kiest zorgvuldig de juiste woorden
* brengt de bedoeling van de boodschap goed over
* verheldert een probleem door een goed voorbeeld

b. Beïnvloedend gedrag

* Sensitiviteit

* meldt spontaan dat communicatie niet slaagt
* houdt rekening met omstandigheden waarin de ander verkeert en doet daar iets zinnigs mee
* verwoordt behoeften en gevoelens van anderen
* begrijpt dat iets pijnlijk ligt voor een ander en reageert daarop met adequaat gedrag
* laat een ander in zijn waarde
* tolereert afwijkende meningen
* laat blijken zich bewust te zijn van ethische of morele problemen van een ander
* houdt rekening met de doelstellingen van een ander

* Samenwerken
* past zich aan de groep aan als het er om gaat tot een gezamenlijk resultaat te komen
* levert een bijdrage, idee of voorstel voor een groepstaak die niet van persoonlijk belang is
* heeft spanningen in een groep verminderd
* uit zich positief over prestaties van een collega
c. Beheren

* Plannen en organiseren

* treft in een verwarde situatie maatregelen om orde op zaken te stellen
* ontleedt een opdracht in fasen
* schakelt anderen in naar rato van bekwaamheid en interesse
* ziet scherp vooruit
* onderscheidt hoofdzaken van bijzaken
* reageert adequaat op een onverwachte complicatie

d. Probleemoplossend gedrag

* Probleemanalyse

* maakt toepasselijk onderscheid tussen hoofd en bijzaken
* signaleert een belangrijk probleem
* benoemt de oorzaken van problemen die zich voordoen
* onderneemt actie wanneer een relevant probleem zichtbaar wordt
* benut actief de voor het functioneren noodzakelijke informatiebronnen
* anticipeert op storingen, bijvoorbeeld door tijdig te zorgen voor informatie en/of door een plan voor te ondernemen stappen
* analyseert een taak of een werkproces
* stelt logisch en methodisch vast waar een fout zit en bepaalt evenzo de oorzaak ervan
* beschikt over verschillende methoden om complexe problemen aan te pakken en relevante informatie te verkrijgen

e. Motivationeel gedrag

* Klantgerichtheid

* stelt zich dienst en hulpverlenend op
* overtuigt zich van de bedoeling van een verzoek
* opent mogelijkheid tot correctie of bijstelling
* geeft aan dat men terug mag komen
* geeft een helder beeld van wederzijdse verwachtingen
* levert maatwerk voor de klant
* aanvaardt verantwoordelijkheid voor gemaakte fouten
* reageert op klacht met prompt herstel, zonder defensief gedrag

* Initiatief

* vraagt uit zichzelf nadere informatie
* doet iets wat niet gevraagd wordt
* grijpt een kans aan
* is actief in woord en gedrag
* onderneemt iets om de voortgang te versnellen
* komt uit eigen beweging met idee of oplossing

f. Persoonsgebonden gedrag

* Aanpassingsvermogen

* houdt overzicht bij onverwachte gebeurtenis
* stelt zich snel in op nieuwe situatie
* heeft bij verandering oog voor prioriteiten
* kiest nieuw doel wanneer nodig
* werkt in crisissituatie de belangrijkste taak goed af

* Integriteit

* neemt verantwoordelijkheid voor eigen handelen
* is zich goed bewust van eigen normen en waarden.
* geeft aan wanneer onverwacht gedrag buiten de eigen normen en/of beroeps of organisatienormen valt
* houdt aan normen vast. ook wanneer dit nadeel, spanning of conflicten met zich mee brengt

* Stressbestendigheid

* raakt bij ernstige storing of fout niet in paniek
* blijft zakelijk en kalm als er fors weerstand wordt geboden
* checkt op het laatste moment nog of er foutjes zijn gemaakt
* neemt de verantwoordelijkheid nadat een fout is gebeurd
* gaat goed om met moment van stilte of verwarring
* is een volhouder

6.2. Stijl van werken

* patiëntgericht
* proces en resultaatgericht
* actief en probleemoplossend
* ondersteunend naar individu en team

6.3. Kennis

a Handelingsvaardigheid
* opgedaan door 2,5 jaar praktijkervaring op een Intensive Care eenheid (Cpraktijk)

b Ervaringskennis
* levenservaring en sociaal, emotionele stabiliteit
* voldoende praktische ervaring in de functie ICverpleegkundige op een ICeenheid

c Theoretische kennis

* verpleegkundige beroepsopleiding
* Intensive Careopleiding
* eventueel aanvullende vaktechnische opleiding

7. AANLOOP EN UITSTROOM FUNCTIES

7.1. Aanloopfunctie
* verpleegkundige functie
* specialisatie Kinderverpleegkundige (Kinder I.C./I.C. Neonatologie)
* specialisatie Obstetrie/Gynaecologie (I.C. Neonatologie)

7.2. Horizontale loopbaanstappen
* verpleegkundige op een andere C praktijk

7.3. Uitstroomfuncties
* gedifferentieerd verpleegkundige
* Nurse Practitioner
* stafmedewerker
* verpleegkundig consulent
* hoofdverpleegkundige